گام در موسیقی ( اکتاو )

تدریس خصوصی تار و سه تار و دف

درود.

به توالی و پشت سر هم قرار گیری هشت نت، یک گام، یا هنگام و یا اُکتاو می گویند.

مثال: دو، ر، می، فا، سل، لا، سی، دو. این هشت نت یک گام، هنگام و یا اکتاو هستند.

توجه می کنید که نت شروع و نت پایان یکی ست.

نت اول در گام، نت تونیک نام دارد، و آن گام را با نام تونیک صدا می زنند. در مثال بالا گفته می شود گام دو.

نکته: اُکتاو از واژه ای انگلیسی به نام  Octopus مشتق شده است. این واژه به معنی هشت پا است. همانطور که دقت فرمودید، اکتاو هم هشت نت دارد.

برای مشخص کردن اینکه نت در یک اکتاو بالاتر و یا پایین تر اجرا شود، اگر لازم باشد کل یک قسمت با اکتاو بم تر و یا زیر تر ( صدای بم تر و یا زیر تر ) اجرا شود، در کنار علامت برگشت، این علامت را می گذارند : & . ولی زمانی که لازمست فقط قسمتی از نت، در اکتاو بالاتر و یا پایین تر ( صدای بم تر و یا زیر تر ) اجرا شود، زیر نت های همان قسمت علامت خط چین کشیده، و سپس، این علامت را کنار خط چین می گذارند: &.

در جلسه های بعدی، مبحث اکتاو را به هنگام نوازندگی به شما نشان خواهم داد تا این بحث برای شما روشن تر شود.

دستگاه های موسیقی سنتی ایرانی

تدریس خصوصی تار و سه تار و دف

درود.

در این جلسه در خصوص دستگاه های موسیقی سنتی صحبت می کنیم.

ما در موسیقی ایرانی 7 دستگاه داریم از این قرار:

1- ماهور

2- شور

3- همایون

4- سه گاه

5- چهارگاه

6- نوا

7- راست پنجگاه ( یا راست و پنجگاه )

بعضی از دستگاه ها، خود شامل یک یا چند آواز هستند.

نکته: منظور از آواز در اینجا، آواز خواندن با حنجره نیست. منظور قطعاتیست که کسر میزان ندارند و فقط موسیقی سنتی ایرانی شامل این قطعات آوازیست.

دستگاه شور شامل آواز های: 1- دشتی، 2- ابوطا که به آن دستان العرب هم می گویند، 3- افشاری، 4- بیات ترک که به آن بیات زند هم می گویند، 5- بیات کُرد که به آن کرد بیات هم می گویند، می باشد.

نکته: اخیراً ادعا بر آنست که بیات کرد و یا کرد بیات، خود یک دستگاه مستقل است، اما این فقط یک ادعاست و ثابت نشده است.

دستگاه همایون شامل آواز اصفهان می باشد.

سایر دستگاه ها آواز ندارند.

عضو کوچکتر آواز، گوشه ها هستند. گوشه ها قطعات کوچک و کوتاه شده ای هستند که همه ی گوشه های واقع در یک آواز، تحریر و شاهد و ایست یکسانی دارند. ( در خصوص تحریر و شاهد و ایست در جلسات بعدی صحبت خواهیم کرد. )

نکته: اگر یک دستگاه چند آواز داشته باشند مثل شور، گوشه های هر آواز نسبت به گوشه های دیگر واقع در آواز دیگر، تحریر و شاهد و ایست متفاوتی دارند. مثلاً گوشه های واقع در ابوعطا، با گوشه های دشتی، با این که هر دو در دستگاه شور هستند، تحریر و شاهد و ایست مختلفی دارند. ولی اگر دستگاهی، آواز نداشته باشد، مثل دستگاه سه گاه، همه گوشه های واقع در این دستگاه، تحریر، شاهد و ایست یکسانی دارند.

پس بهتر است این گونه بحث را جمع آوری کنیم که، اگر دستگاه را بزرگترین واحد در نظر بگیریم، آواز عضوی کوچکتر از دستگاه ولی بزرگتر از گوشه است، و گوشه کوچکترین عضو است.

مثل یک آپارتمان که کل این آپارتمان دستگاه ماست، واحد ها آواز هستند و هر اتاق گوشه است.

نکته: گفتیم ممکن است دستگاهی آواز نداشته باشد، ولی حتماً گوشه دارد.

در خصوص چگونگی و تاریخچه ی تشکیل هفت دستگاه و آواز ها و گوشه ها، در جلسه ی بعد توضیح خواهم داد.

سر بلند باشید.

جایگاه ضربات

تدریس خصوصی تار و سه تار و دف

درود.

بنا بود که در این جلسه، جایگاه ضربات رو در عکس مشخص کنیم که هر ضربه می بایست در کدام قسمت ساز دف اجرا بشود.

در عکس زیر محل قرار گیری ضربات را میبینید.

همانطور که گفتیم، در دف نوازی مکتب حبیبی، ضربه ای اضافه تر داریم به نام میانه، که محل قرار گیری آن را نیز برای شما مشخص کردم.

سه ضربه اصلی در دف

تدریس خصوصی تار و سه تار و دف

درود.

دف سه ضربه ی اصلی دارد که به وجود آورنده ی اصوات در این ساز می باشند. ( صرف نظر از تکنیک ها و ضربات ساختگی )

این سه ضربه از این قرارند: تُم، بَک، چپ.

در مکتب دف نوازی حبیبی ضربه ای مضاف نیز موجود است به نام میانه که ما بین ضربات تم و بک اجرا می شود.

جایگاه ضربه ی تم، درست در بالاترین نقطه ی قرار گیری دست است که تقریباً حالتی شبیه به قطر دایره دارد.

جایگاه ضربه ی بک، دقیقاً روی چوب کناری ساز است.

جایگاه ضربه ی چپ، پایین و درست در محل قرارگیری دست چپ است.

تکنیک ریز نوازی دف، از توالی ضربات بک و چپ اجرا می شود که گاهی نیز ممکن است از توالی ضربات تم و چپ باشد که به آن تم ریز می گویند.

در پست بعدی محل قرار گیری هر ضربه و نحوه ی صحیح ضربه زدن را با عکس نشان خواهم داد.

مهم ترین نکته در درست ضربه زدن این است که با هر بار ضربه زدن روی ساز، صدای قبلی شنیده شود و هر بار صدای جدید از یک ضربه شنیده نشود.

تدریس خصوصی تار و سه تار و دف

 

تدریس خصوصی تار و سه تار و دف و مبانی موسیقی به صورت خصوصی در منزل ما.

جلسه ای 10 تومان.

برای اطلاعات بیشتر و هماهنگی با شماره زیر تماس بگیرید.

09124756324

سرآغاز

ای نام تو بهترین سرآغاز

بی نام تو نامه کی کنم باز

درود.

همچنین که هر دیداری سلامی دارد و هر جلوه ای نگاهی و هر سخنی گوشی و هر نغمه ای در آمدی، مصلحت آنست که کار خود را با نام خداوندم آغاز کنم که بیست و یک سال پشت و پناهم بوده و هست.

دعای خیرتان را بدرقه ی راهم کنید که در سرزمین غربت تنها و غریب نمانم.

از علاقه مندان به هنر موسیقی دعوت می کنم تا با این وبلاگ همراه باشند.

سربلند و سبز باشید.